Nazewnictwo i klasyfikacja metod mnemonicznych

opublikowano: 16 wrz 2013

W literaturze, zwłaszcza popularno-poradnikowej i kursowej, dotyczącej mnemotechniki, panuje znaczna swoboda w zakresie nazywania metod mnemonicznych. Dlatego też przygotowaliśmy ich spójną klasyfikację.

Pośredniki mnemoniczne (czyli mnemotechniki) można podzielić ze względu na element bazowy. Zgodnie z tym założeniem techniki pamięciowe powstają w oparciu o:

  • słowo ‒ np. metoda słów zastępczych, metoda akrostychu;
  • tekst, czyli ciąg słów, np. metoda akronimów;
  • narrację, czyli również ciąg słów, przy czym nie jest konieczne dokładne zapamiętywanie danej opowieści, np. metoda historyjek, metoda łańcucha historyjek;
  • regułę ‒ również ciąg słów, których także nie trzeba zapamiętywać dokładnie, jednak nie opisują one ciągu wydarzeń (lub przynajmniej jednego wydarzenia), lecz jakąś relację, związek między zwykle abstrakcyjnymi obiektami;
  • wyobrażenie, czyli obraz tworzony w umyśle;
  • obraz ‒ jw., przy czym obraz umysłowy zostaje przeniesiony (utrwalony) w jakimś materiale, np. narysowany.

Każdy pośrednik mnemoniczny zawiera pewien zbiór informacji przeniesionych z materiału nauczania. Można więc podzielić metody mnemoniczne według przybliżonej relacji ilościowej między informacjami zawartymi w pośredniku a informacjami w materiale nauczania:

  • metody zbrylające ‒ informacji w pośredniku jest mniej niż w materiale, np. metody odkrywania reguł, podobieństw, pewne realizacje metody słów zastępczych;
  • metody zastępujące ‒ liczba informacji w pośredniku i materiale jest zbliżona, przykładem mogą być niektóre metody zakładkowe;
  • metody obudowujące ‒ informacji w pośredniku jest więcej niż w materiale, co oznacza, iż tworząc pośrednik, dodajemy do niego jakieś informacje zbędne; taka sytuacja ma miejsce w metodzie historyjek.